Schengen Ülkelerine Seyahat İçin Kritik Tarih: 10 Nisan

Schengen vizesi almak zorlaşırken, yeni EES sistemi 10 Nisan’da devreye giriyor. Seyahatçileri bekleyen zorluklar artıyor.

Schengen vizesi almak ve randevu bulmakta yaşanan zorluklar devam ederken, seyahat tutkunlarını üzecek yeni bir gelişme daha ortaya çıktı. Avrupa Birliği’ne aday olan, ancak vize serbestisi bulunmayan tek ülke Türkiye’de, Schengen vizesi almak giderek zorlaşıyor. 10 Nisan’da yürürlüğe girecek olan Avrupa Birliği’nin Giriş/Çıkış Sistemi (EES), aslında 2025 yılından bu yana kademeli olarak uygulanmakta ve bu süre zarfında bazı havalimanlarında uzun bekleme kuyrukları oluşmasına neden oldu. Bu durum, bazı yolcuların aktarma uçuşlarını kaçırmasına yol açtı.

10 Nisan itibarıyla 29 ülkeden oluşan Schengen bölgesinde geçerli olacak EES’nin amacı, bölgeye giriş yapan ve çıkan kişilerin takibini sağlamak. Böylelikle AB, üye olmayan ülkelerden gelen ziyaretçilerin yasal kalış sürelerini aşanların tespitini kolaylaştıracak. AB üyesi olmayan vatandaşlar, Schengen vizesi ile 180 gün içinde 90 gün boyunca yasal olarak kalabiliyor.

Uzun Kuyruklar Oluşuyor

EES sistemi gereği, AB dışından gelen ziyaretçilerin uçaktan indikten sonra pasaport kontrolünde parmak izlerini vermeleri ve fotoğraf çektirmeleri zorunlu hale geldi. Bu işlemler yalnızca giriş yapılan ülkenin sınır kapısında gerçekleştirilebiliyor ve kayıt süreci oldukça uzun sürüyor. Bu nedenle havalimanlarında dev kuyruklar oluşmakta. İlk kez EES kaydı yaptıran yolcular, sonraki seyahatlerinde daha rahat olacaklarını düşünseler de, yine de uzun bekleme süreleriyle karşılaşacaklar. AB pasaportu olmayan yolcular için ayrı bir sıra beklemek gerekecek.

Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI) verilerine göre, EES kontrollerinin aktif olduğu havalimanlarında sınır geçiş süreleri yüzde 70’e kadar arttı. Örneğin, İsviçre’nin Cenevre kentindeki havalimanında bekleme süreleri 2026’nın başında 3 saati bulurken, Portekiz’in Lizbon Havalimanı’nda bu süre zaman zaman 5 saatin üzerine çıktı. Bu durum, birçok yolcunun aktarma uçuşlarını kaçırmasına sebep oldu ve Portekiz, bu uygulamayı aralık ayında askıya aldı.

ACI Avrupa, Avrupa için Havayolları (A4E) ve Uluslararası Hava Taşımacıları Birliği (IATA), AB İç İlişkiler ve Göç Komiseri Magnus Brenner’a gönderdiği mektupta, yaz aylarında havalimanlarında bekleme sürelerinin ciddi şekilde artabileceği konusunda uyarıda bulundu. Gerekli önlemler alınmadığı takdirde, AB vatandaşı olmayan yolcuların pasaport kontrolü için 4 saatten fazla beklemek zorunda kalabileceklerini belirtti. Bu nedenle EES’nin tüm bölgede zorunlu olarak uygulanmasının, en azından yaz aylarından sonra, Ekim 2026’ya ertelenmesi önerildi.

Türk Vatandaşlarına Etkisi Daha Fazla

EES sistemi, Türk vatandaşlarının Schengen vizesi almak için aracı şirketlerde geçirdiği süreyi azaltmayacak. Şu anda Türk vatandaşları, vize başvurusu sırasında parmak izi vermek ve fotoğraf çektirmek zorunda kalmaya devam edecek. Talep edilen belgelerde de bir azalma beklenmiyor. Randevu almayı başaran Türk vatandaşları, vize başvurusu olumlu sonuçlanırsa, gidecekleri Schengen ülkesinde bir kez daha biyometrik veri vermek zorunda kalacaklar.

Ayrıca, Avrupa ülkelerinin uygulamada kafa karışıklığı yaşadığı da gözlemleniyor. Kademeli geçiş sürecinde, Schengen ülkelerinin yalnızca AB üyesi olmayan yolcuların yüzde 35’ini EES ile kayda alması gerekiyordu. Bazı Türk vatandaşları, İtalya’ya seyahat ettiklerinde pasaport kontrolü öncesinde parmak izi vermek ve fotoğraf çektirmek için başka bir kata çıkmak zorunda kaldıklarını ifade ettiler. Uzun bekleme sürelerinden sonra tekrar pasaport kontrolüne girmek zorunda kaldılar.

EES nedeniyle beklemek zorunda kalan yolcular, aktarma uçuşlarını kaçırdıklarında AB denetlemeleri ve uluslararası yolcu yasaları kapsamında korunuyor. Eğer bağlantılı bilet aldıysanız, havayolu şirketi size bir sonraki uçuşta yer ayırmak zorunda. Bu durumda, havayolu gıda harcamalarınızı, ulaşımınızı ve gerekirse konaklama masraflarınızı karşılamakla yükümlü. Ancak, iki ayrı bilet aldıysanız, yeni uçuşun masraflarını kendiniz karşılamak zorundasınız.