Türk Kadınları Bilimde Öne Çıkıyor: Antarktika’daki Başarılar
Türk kadınları, Antarktika’daki bilim seferlerinde önemli rol alarak bilim dünyasında görünürlük kazanıyor.
Antarktika’da 20 yılı aşkın bir süredir bilimsel araştırmalar gerçekleştiren TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Başkanı ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Burcu Özsoy, Türkiye’nin kutup araştırmalarındaki gelişmeleri değerlendirerek Türk kadınlarının bu alanda giderek daha belirgin bir konumda olduğunu vurguladı.
Cumhurbaşkanlığı himayesinde ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda düzenlenen 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi çerçevesinde, 11 Şubat Uluslararası Bilimde Kadınlar ve Kız Çocukları Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Özsoy, 2006 yılında ABD’de doktora öğrencisi olduğu dönemde Antarktika’ya ilk kez gittiğinde, Türk bilim insanlarının sayısının oldukça az olduğunu belirtti. Ancak son 20 yılda bu alandaki gelişmelerin dikkat çekici olduğunu ifade etti.
Özsoy, Türkiye’ye döndükten sonra kutup araştırmalarının kurumsal bir yapı kazanması için çaba sarf ettiğini ve 2015 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde Kutup Araştırmaları Merkezini kurduğunu aktardı. 2017 yılında Türkiye’nin kutup projelerinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayesine alınarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülmeye başlandığını da sözlerine ekledi.
Türkiye’nin 10. Antarktika Bilim Seferi’ni gerçekleştirdiğini belirten Özsoy, bu süreçte 200’den fazla Türk bilim insanının Antarktika’da araştırmalar yaptığını söyledi. Özsoy, mevcut seferlerde yer alan bilim ekibinin neredeyse yarısının kadın bilim insanlarından oluştuğunu vurgulayarak, bu durumun kadınların bilim alanındaki yükselişinin önemli bir göstergesi olduğunu ifade etti.
TÜBİTAK tarafından düzenlenen liseler arası kutup araştırmaları çağrılarına Türkiye’nin dört bir yanından yoğun ilgi olduğunu belirten Özsoy, binlerce proje başvurusu aldıklarını ve bu projelerin yer bilimleri, canlı bilimleri, fiziksel bilimler ve sosyal bilimler gibi dört ana kategoride değerlendirildiğini açıkladı. Seçilen ekiplerin Antarktika’da saha çalışması yapma hakkı kazandığını, bu kapsamda liseli öğrencilerin de bilim seferlerine katıldığını dile getirdi.
Özsoy, bugüne kadar Antarktika’ya giden ilk liseli öğrencilerin tamamının kız öğrencilerden oluştuğunu belirterek, bu durumun kız öğrencilerin bilime olan ilgisini gösterdiğini ifade etti. İlk yıl Antalya’dan, ikinci yıl ise Samsun’dan üçer liseli kız öğrencinin seferlere katıldığını aktardı.
Kadın araştırmacıların ve akademisyenlerin sahada aktif olarak yer aldığını vurgulayan Özsoy, Türkiye’nin kutup programının uluslararası iş birliklerini de güçlendirdiğini, Türk bilim insanlarının projelerini yürütürken farklı ülkelerden araştırmacılarla ortak çalışmalar gerçekleştirdiğini kaydetti.
Antarktika’daki zorlu çalışmalarının arkasındaki motivasyonunu da paylaşan Özsoy, ilk kez kutuplara gittiğinde 3 yaşında bir çocuğu olduğunu ve bu sürecin hem bilimsel hem de insani açıdan zorlu olduğunu dile getirdi. Özsoy, “İlk Antarktika deneyimimde evladımı geride bırakıp sahada bilim yapmak kolay değildi. Ancak bu süreci başarıyla tamamladıktan sonra Türkiye’ye döndüğümde, Türk bilim insanlarının da kendi ulusal programımızla bu çalışmaları yapmasının ne kadar önemli olduğunu daha iyi gördüm.” dedi.
Türkiye’nin kendi kutup programına sahip olmasının en büyük motivasyon kaynaklarından biri olduğunu vurgulayan Özsoy, gençler ve öğrencilerle kurulan bağın kendisini en çok motive eden unsur olduğunu belirtti. Özsoy, “Bugün liseli ve üniversiteli öğrencilerin Antarktika’yla, bilimle ilgili sorular sorması, bu alana ilgi duyması, en büyük motivasyonum. Aslında motivasyonum gençler diyebilirim.” şeklinde konuştu.
