Elektronik sigara kullanımında gençler için alarm çalıyor
Türkiye’de gençlerin yüzde 21,9’u elektronik sigarayı en az bir kez denedi. Uzmanlar, sosyal medya ve kaçak ürünlerle büyüyen nikotin riskine dikkat çekiyor.
Türkiye’de nikotin ürünlerinin kullanımı ve denetimi yeniden gündemde. Sağlığa Evet Derneği’nin verilerine göre, iki üniversite hastanesinde 10-19 yaş grubundaki 488 çocuk ve gençle 2026 yılında yapılan araştırmada katılımcıların yüzde 21,9’u elektronik sigarayı en az bir kez kullandığını belirtti. Son 30 gün içinde elektronik sigara kullananların oranı ise yüzde 12,5 olarak kaydedildi.
Araştırma, gençlerin bu ürünlerle karşılaşmasında sosyal medyanın etkisini de ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 27’si sosyal medyada elektronik sigara içeriği veya reklamı gördüğünü ifade ederken, yakın arkadaş çevresinde elektronik sigara kullananların oranı yüzde 35,9’a ulaştı. Klasik sigara kullanan yakın arkadaşa sahip olanların oranı ise yüzde 46,1 oldu. Uzmanlar, nikotin ürünlerinin tanıtımında geleneksel reklam alanlarının yerini giderek dijital platformlara bıraktığına dikkat çekiyor.
Kaçak elektronik sigara operasyonlarında milyonlarca ürün ele geçirildi
Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2025’in ilk 10 ayında 8 milyon 584 binden fazla kaçak elektronik sigara ele geçirildi. Sağlığa Evet Derneği, kaçak pazarın büyümesinin ilerleyen dönemde vergi kaybı ve piyasanın düzenlenmesi gerekçeleriyle yasallaştırma tartışmalarını gündeme taşıyabileceğini savunuyor. Dernek temsilcileri, bu yaklaşımın tütün endüstrisinin farklı ülkelerde kullandığı bilinen stratejiler arasında yer aldığını belirtiyor.
Sigara satışları 2025’te 160 milyar adede ulaştı
Türkiye’de geleneksel sigara tüketimi de yüksek seviyesini koruyor. Sağlığa Evet Derneği’nin aktardığı verilere göre sigara satışları son 12 yılda yıllık ortalama yaklaşık yüzde 5 artış gösterdi ve 2025’te 160 milyar adede çıktı. Sağlık Bakanlığı’nın Türkiye Hanehalkı Sağlık Araştırması 2023 sonuçlarında tütün kullanım oranı erkeklerde yüzde 46,1, kadınlarda yüzde 23,6, toplam nüfusta ise yüzde 34,8 olarak açıklandı.
Tütün sektörünün yeni dönem stratejisinde elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri öne çıkıyor. Bu ürünler “dumansız”, “alternatif” ve “zarar azaltıcı” ifadeleriyle tanıtılırken, Sağlığa Evet Derneği “daha az zararlı” söyleminin “zararsız” anlamına gelmediğini vurguluyor. Dernek, geleneksel sigara şirketlerinin yeni nesil nikotin ürünleri pazarına da yönelmesini, bağımlılığın farklı ürünlerle sürdürülmesi çabası olarak değerlendiriyor.
Sağlığa Evet Derneği Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, Türkiye’nin yeni bir tütün yasasından önce mevcut düzenlemeleri etkili biçimde uygulaması gerektiğini belirterek, “Tütün kanunlarımız yeterlidir. Yenisi değil, olanın uygulanması gereklidir” dedi.
Dağlı, 18 yaş altında bağımlı hale gelen çok sayıda çocuk bulunduğunu ve satış yasağına rağmen sigara ile diğer nikotin ürünlerine erişimin sürdüğünü ifade etti. Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin “daha az zararlı” söylemiyle normalleştirilmesinin yeni bir bağımlılık dalgasına yol açabileceği uyarısında bulunan Dağlı, yeni nikotin ürünlerinin Türkiye pazarına girişinin halk sağlığı açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
