YÖK, Araştırma Görevliliği İçin Yeni Doktora Sistemi Getirdi

YÖK, yeni doktora seçme sistemi ile araştırma görevliliği için merkezi yazılı sınav uygulamasını başlattı.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), araştırma görevlisi olma yolunu etkileyecek yeni bir doktora seçme sistemini duyurdu. 6 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile YÖK, belirleyeceği üniversitelerde ve öncelikli alanlarda doktora öğrencisi seçimi için merkezi yazılı sınav uygulamasını başlatmış oldu.

Bu yeni sistemle, seçilen adayların ilgili mevzuat çerçevesinde araştırma görevlisi kadrolarına atanması mümkün hale gelecek.

YÖK, yeni sistemin hangi üniversitelerde uygulanacağını, hangi öncelikli alanlarda geçerli olacağını ve kaç kontenjan ayrılacağını belirleyecek. Bu model, tüm doktora programlarına otomatik olarak uygulanacak genel bir sınavdan ziyade, YÖK’ün öncelikli alan stratejisi kapsamında yürütülecek bir yaklaşımı ifade ediyor.

Doktora adayları, yazılı sınava girmeden önce bir ön değerlendirmeden geçecek. Yazılı sınava çağrılacak aday sayısı, kontenjanın en fazla dört katı kadar olacak. Bu aşamada sıralama, ALES puanı (%40), yabancı dil puanı (%30) ve lisans mezuniyet notu (%30) kullanılarak yapılacak. Kontenjanın en fazla dört katına giren adaylar, YÖK’ün belirleyeceği usul ve esaslara göre merkezi yazılı sınava katılacak.

Merkezi yazılı sınavda 70 puanın altında kalan adaylar başarısız sayılacak. Bu baraj, sistemin eleme aşamasında kritik bir eşik olarak öne çıkıyor. Yazılı sınavı geçen adaylar için nihai değerlendirme puanı, ALES (%25), lisans mezuniyet notu (%25), yabancı dil (%20) ve yazılı sınav notu (%30) ağırlıklarıyla hesaplanacak. Nihai puanı 70’in altında kalanlar da başarısız sayılacak.

Bu düzenleme ile doktora öğrencisi olma hakkı kazananların, öncelikli alanlar kapsamında araştırma görevlisi kadrolarına atanması mümkün olacak. Atamaların ise yürürlükteki mevzuata göre yapılacağı ifade ediliyor. Bu adım, özellikle öncelikli alanlarda akademik insan kaynağı yetiştirme hedefiyle uyumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Aynı gün yayımlanan bir diğer düzenleme ile bu model, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne de eklendi. Buna göre, YÖK’ün belirlediği üniversitelerde öncelikli alan doktora seçimi, Türk vatandaşları için öğretim elemanı atamalarındaki yönetmelik hükümlerine, yabancı uyruklular için ise YÖK’ün belirleyeceği usul ve esaslara göre yürütülecek.

Son olarak, lisansüstü yönetmeliğinde yapılan bir diğer dikkat çekici değişiklik ise doğum yapan lisansüstü kadın öğrencilere, talep etmeleri halinde doğum sonrası iki dönem ek süre verilmesi. Bu süreler, azami süreden sayılmayacak.