Türkiye’nin Yapay Zeka Stratejisi: Dijital Dönüşüm Başlıyor

Türkiye, savunma sanayii alanındaki başarılarıyla dikkat çekerken, önümüzdeki ay açıklayacağı yeni yapay zeka stratejisi ile dijital dünyada da benzer bir dönüşüm gerçekleştirmeyi planlıyor.

Küresel ekonomide yapay zekanın etkisi her geçen gün artarken, Türkiye’de de bu alandaki çalışmalar hükümet ve özel sektör tarafından öncelikli konular arasında yer alıyor. Ülke, Türkçe büyük dil modelleri, kamu uygulamaları, veri merkezi altyapısı ve girişim ekosistemi gibi unsurlar üzerinden yapay zeka kapasitesini geliştirmeyi hedefliyor.

Bu doğrultuda, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda yürütülen projelere Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da katılırken, TÜBİTAK ve HAVELSAN gibi birçok kurum, Türkiye’yi yapay zeka çağına hazırlamak için çalışmalarını sürdürüyor.

Yeni Eylem Planı Hazırlanıyor

Türkiye, yapay zeka stratejisini güncelleyerek yeni bir eylem planı oluşturma sürecine girdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, bu planı oluştururken, küresel standartlara uygun ortak akıl ve toplumsal sahiplik ilkelerini esas alarak görüş ve önerileri topluyor. Hazırlanan strateji belgesinin, son düzenlemelerin ardından gelecek ay kamuoyuna sunulması bekleniyor.

Bu plan ile Türkiye’nin yapay zeka teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden ülkelerden biri haline gelmesi hedefleniyor. Yeni yol haritası, yapay zeka işlemci kapasitesinin artırılması ve dijital dönüşümün hızlandırılması gibi unsurları içeriyor. Ayrıca, yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programlarının yaygınlaştırılması da planlanıyor.

Türkçe Yapay Zeka Modelleri Geliştirilecek

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki önemli projelerinden biri, Türkçe büyük dil modeli geliştirme çalışmalarıdır. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle oluşturulan T3 AI, Temmuz 2025’te sosyal beta sürümü ile kullanıma sunulacak. Açık kaynak olarak geliştirilen bu model, Türkçe’nin yanı sıra diğer dillerle de çalışabilme kapasitesine sahip. Proje, Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft gibi önemli paydaşlarla destekleniyor.

Ayrıca, TÜBİTAK tarafından geliştirilen yeni büyük dil modeli, Türkçe yapay zeka uygulamalarının geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor. Bu sayede Türkiye, Türkçe büyük dil modeli ile yapay zeka alanındaki yönünü belirlemiş olacak.

Veri Merkezleri Türkiye’de Kurulacak

Türkiye, veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekmek için de çalışmalarını hızlandırdı. Turkcell ve Google Cloud iş birliğiyle Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verilerin yurtdışına çıkmadan saklanıp işlenmesine olanak tanıyacak. Bu merkezlerin 2028 yılında tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.

Savunma Sanayii Yapay Zeka Projelerinde Aktif

Türkiye’nin savunma sanayii, yapay zeka projelerinde de önemli bir rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, ocak ayında Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları, birlikte çalışabilirlik, ortak kontrol istasyonu, meskun mahalde çalışma gibi unsurları içeriyor.

HAVELSAN tarafından geliştirilen MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, Türkiye’deki savunma ve kamu odaklı yapay zeka çözümlerinin örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Bu platform, Türkçe’nin inceliklerini anlayabilen 9 milyar parametreli bir büyük dil modeli ile donatılmış durumda. Yeni modülleri ile 200’den fazla dilde metin anlama, çeviri, sesli komut işleme gibi yetenekler sunuluyor.

Kamu Kurumları da Yapay Zeka Dönüşümüne Katılıyor

Kamu kurumları, yapay zeka dönüşümüne yönelik çeşitli projeler yürütüyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital alanda doğru bilginin korunması ve dezenformasyonla mücadeleyi güçlendirmek amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu uygulama, kamu kurumlarının içeriklerinin yapay zeka sistemleri tarafından doğru bir şekilde tanınmasını ve yorumlanmasını sağlayacak.

Bu adım, sadece teknik bir güncelleme değil, aynı zamanda bilgi kirliliğine karşı stratejik bir koruma hattı oluşturmayı amaçlıyor. Ayrıca, Başkanlık, açık kaynaklı platform Hugging Face’e katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu olma özelliğini taşıyor.

Türk Devletleri ile İş Birliği

Türkiye, yapay zeka çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürecek. 15 Mayıs’ta Kazakistan’ın Türkistan şehrinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Gayriresmi Zirvesi’nde bu alanda birçok karar alındı. Üye ülkeler, Türk dillerini koruma, eğitim platformlarını geliştirme ve sağlık teknolojilerini iyileştirme gibi konularda iş birliği yapacak.

Ayrıca, TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın hazırlanması kararı alındı ve bu planın yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.