Kıbrıs’ta Çözüm Arayışında Ortak Zemin Eksikliği
Eski başmüzakereci Ergün Olgun, Kıbrıs’ta çözüm arayışlarının egemen eşitlik temelinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Eski başmüzakereci Ergün Olgun, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres’in Kıbrıs’a yaptığı ziyareti değerlendirerek, müzakerelerin başlaması için gerekli ortak zemin bulunmadığını belirtti. Olgun, Guterres’in temaslarında bazı olumlu gelişmeler yaşandığını ancak eksikliklerin daha belirgin olduğunu ifade etti.
Olgun, çözüm arayışlarının iki devletin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü üzerine inşa edilmesi gerektiğini vurguladı. Guterres’in ziyareti sırasında taraflar arasında müzakerelerin başlamasına yönelik bir zemin oluşturulamadığını kaydeden Olgun, geçmişteki yakınlaşmaların yeniden gündeme getirilmesinin, federasyon modeline dönüşecek bir kapı açabileceğini savundu. Bu durumun, Türkiye’nin iki devletli çözüm vizyonuyla çeliştiğini ifade etti.
KIBRIS TV’de yayımlanan “Kıbrıs’ta Gündem” programında Eda Alisinanoğlu’nun sorularını yanıtlayan Olgun, yeni bir 5+1 formatındaki toplantının düzenlenebilmesi için öncelikle ilerleme sağlanması gerektiğini vurguladı. Olgun, “Otomatik olarak bir 5+1 toplantısı yapılmayacak. Metodoloji, güven yaratıcı önlemler ve içerik konusunda ilerleme kaydedilmesi halinde böyle bir toplantının düzenlenmesi önemlidir” dedi.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın mülkiyet konusunu gündeme taşımasını olumlu bulduğunu belirten Olgun, bu meselenin bireysel davalar yerine kapsamlı bir siyasi çözüm çerçevesinde ele alınması gerektiğini savundu. Mülkiyetin geçmiş müzakere süreçlerinin önemli bir başlığı olduğunu hatırlatan Olgun, bu konunun siyasi bir mesele olduğunu ve müzakereler yoluyla çözüme kavuşturulması gerektiğini ifade etti.
Olgun, Kıbrıs Rum tarafının silahlanma faaliyetlerinin görüşmelerde gündeme getirilmesini olumlu değerlendirirken, Kıbrıs Türk tarafı ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki güven kaybına da dikkat çekti. Olgun, iki taraf arasında güven artırıcı düzenlemelere ihtiyaç olduğunu savundu ve görüşmelerdeki olumlu unsurları sıraladı.
Görüşmelerin metodolojisine ilişkin eleştirilerde bulunan Olgun, geçmiş yakınlaşmalara yapılan atıfların sakıncalı olduğunu belirtti. Guterres’in açıklamalarında “Kıbrıs halkı” ifadesini kullanmasını eleştiren Olgun, adada iki ayrı halkın bulunduğunu vurgulayarak, tarafların ilerleme kavramına farklı anlamlar yüklediğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erhürman’ın karma evliliklerden doğan çocukların vatandaşlık hakları konusunu gündeme getirmesini de değerlendiren Olgun, bu meselenin devlet başkanlığı seviyesinde ele alınmasını doğru bulmadığını belirtti. Olgun, müzakere süreçlerinin uzun ve kapsamlı hazırlık gerektirdiğini, bu nedenle önceden belirlenen hedefler ve uzman ekiplerin oluşturulması gerektiğini kaydetti.
Olgun, müzakere masasına alternatifsiz oturulmaması gerektiğini vurgulayarak, bir tarafın anlaşmayı diğerinden daha fazla istediği yönünde mesaj vermesinin pazarlık gücünü zayıflatabileceğini savundu. Zamanlamanın müzakere sürecinde büyük önem taşıdığını belirten Olgun, Türkiye’nin Avrupa açısından artan öneminin Kıbrıs konusunda daha dengeli şartların oluşmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Son olarak, liderlerin beden diline ilişkin değerlendirmelerde bulunan Olgun, Guterres ile liderler arasındaki protokol uygulamalarının diplomatik mesajlar taşıdığını söyledi. Kıbrıslı Rum Lider Nikos Hristodulidis’in Guterres’in yanında ellerini cebinde tutmasını “protokol açısından nezaketsizlik” olarak nitelendiren Olgun, bu durumun diplomatik çevrelerde farklı yorumlara neden olabileceğini belirtti.
Olgun, Kıbrıs’ta ortak zemin bulunmadığına dikkat çekerek, çözüm arayışlarının iki devletin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü üzerine kurulması gerektiğini savundu. Türkiye’nin güvenlik kaygılarının da dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Olgun, Doğu Akdeniz’de güven ve istikrarın sağlanması, doğal kaynakların ortak yarar doğrultusunda kullanılması ve bölgenin bir “barış denizine” dönüştürülmesi hedefiyle hareket edilmesi gerektiğini kaydetti.
