Körfez Krizi Asya Ekonomisini Derinden Etkiliyor
Körfez krizi, Asya’nın büyüme beklentilerini düşürürken enflasyonu artırıyor ve bölge ekonomilerinde derin bir yavaşlama yaratıyor.
Asya’daki ekonomik büyüme beklentileri, %5,1’den %4,7’ye revize edilirken, enflasyon oranı %5,2’ye yükseliyor. Enerji fiyatlarındaki artış ve ticaret yollarındaki belirsizlikler, bölge ekonomilerinde yeni bir yavaşlama dalgasını tetiklemekte. Ortadoğu’daki çatışmaların uzaması, enerji maliyetlerini artırarak Asya ekonomilerinde belirgin bir duraklamaya neden oluyor. İthal enerjiye olan yüksek bağımlılık, bu bölgeyi küresel ekonomik şoklara karşı en savunmasız hale getiriyor ve büyüme ile enflasyon görünümünü olumsuz etkiliyor.
Asya Kalkınma Bankası (ADB), 2026 yılı için büyüme tahminini %5,1’den %4,7’ye indirirken, 2027 için %4,8’lik bir beklenti ortaya koydu. Aynı dönemde enflasyonun %3’ten %5,2’ye çıkması bekleniyor. Petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelerden (60-70 dolar) %100’ün üzerine çıkması, bu revizyonun ana sebebi olarak öne çıkıyor. ADB Başkanı Masato Kanda, bölgenin artık geçici değil, sistemik bir şokla karşı karşıya olduğunu belirtiyor.
Alt Bölgelerde Yavaşlama Derinleşiyor
Asya genelinde yavaşlama belirtileri gözlemlenirken, bazı alt bölgelerde etkiler daha belirgin hale geliyor. Özellikle enerjiye bağımlı ve dış ticarete açık ekonomilerde büyüme oranları düşüş gösteriyor. Gelişen Asya’da büyüme tahmini %5,4’ten %4,7’ye revize edilirken, Güney Asya’da %6,8’den %5,7’ye, Doğu Asya’da ise %5,0’dan %4,4’e geriliyor. Güneydoğu Asya’da GSYİH artış beklentisi %4,8’den %4,2’ye, Türkiye’nin %64 ekonomik paya sahip olduğu Kafkasya ve Orta-Batı Asya’da ise %4,6’dan %3,8’e düşürülüyor. Gelişmiş Asya’da ise revizyon %2,5’ten %1,5’e yapıldı. Pasifik ekonomilerinde büyümenin %2,8’e kadar gerilemesi, enerji maliyetlerinin küçük ve ithalata bağımlı ekonomiler üzerindeki etkisini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Enflasyon Şoku Merkez Bankalarını Zorluyor
Büyümedeki yavaşlamaya rağmen enflasyonun artışı, politika yapıcıları zor bir denge kurmaya itiyor. Bazı bölgelerde fiyat baskıları çift haneli seviyelere yaklaşmış durumda. Kafkasya ve Orta Asya’da %22,5, Güney Asya’da %7,6, Güneydoğu Asya’da ise %4,5 gibi riskler söz konusu. Enerji ve gıda fiyatlarındaki artışın yayılmasıyla birlikte, merkez bankalarının büyümeyi koruma çabası ile sıkı para politikaları arasında ince bir denge kurmak zorunda kaldığı görülüyor.
Yeni Risk: Stagflasyon Senaryosu
ADB, çatışmaların derinleşmesi halinde büyümenin %4,2’ye kadar gerileyebileceğini, enflasyonun ise %7,4’e yükselebileceğini öngörüyor. Bu durum, Asya ekonomileri için stagflasyon riskini yeniden gündeme getiriyor. Uzmanlar, enerji maliyetlerinin yüksek kalma süresinin kritik bir faktör olduğunu vurguluyor. Bu sürenin uzaması, yalnızca büyümeyi değil, aynı zamanda bölgenin küresel üretim ve ticaretteki rolünü de yeniden şekillendirebilir.
Ülke Bazında Etkiler Derinleşiyor
Asya genelindeki yavaşlama, ülke bazında daha çarpıcı sonuçlar doğuruyor. Japonya’da büyüme tahmini %1’den %0,5’e düşürüldü. Artan enerji maliyetleri, para birimi üzerinde baskı oluştururken, hükümet piyasalara 35 milyar dolarlık bir müdahalede bulundu. Hindistan’da büyümenin %7,6’dan %6,9’a gerilemesi beklenirken, risklerin aşağı yönlü olduğu vurgulanıyor. Tayland, büyüme beklentisini %2’den %1,5’e çekerken, enflasyon tahmini %0,3’ten %3’e yükseldi. Güney Kore’de ithalat fiyatları yıllık %16,1 artarak son 25 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bangladeş’te ise enflasyon %8’in üzerinde kalırken, artan enerji maliyetleri kamu maliyesi üzerinde baskı oluşturuyor.
