Sigara, Beyin Korteksini İnceltiyor ve Demans Riskini Artırıyor
Sigara, beyin korteksini incelterek demans riskini artırıyor. Uzmanlar, gençlerin de etkilenebileceğine dikkat çekiyor.
Sigara içmenin sadece akciğer ve kalp sağlığı üzerinde değil, beyin yapısı üzerinde de ciddi olumsuz etkileri olduğu ortaya kondu. Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Demir, 504 kişinin beyin MR görüntülerinin incelendiği bir çalışmaya atıfta bulunarak, tütün kullanımının beyin korteksini incelttiğini ve bu durumun demans riskini artırdığını vurguladı. Özellikle genç bireylerin beyin gelişimi üzerinde de olumsuz etkiler yarattığını belirtti.
Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, tütün kullanımının beynin dış tabakası olan ‘Serebral korteks’te belirgin incelmeye yol açtığını göstermektedir. Dr. Demir, bu durumun hafıza, dikkat ve dil gibi bilişsel işlevlerin merkezinde yer alan korteksin incelmesiyle ilişkili olduğunu ifade ederek, bunun bilişsel gerileme ve demans açısından önemli bir belirteç olduğunu belirtti.
Uzm. Dr. Demir, 504 kişinin MR görüntülerinin incelendiği çalışmanın, sigara kullanımının özellikle ön frontal bölgelerde belirgin kortikal incelmeyle ilişkili olduğunu gösterdiğini açıkladı. Ayrıca, genetik temelli ‘Mendelyen Randomizasyon Yöntemleri’ kullanılarak yapılan araştırmaların da sigara içmenin gri madde hacminde azalmaya neden olduğuna dair güçlü kanıtlar sunduğunu ekledi.
Korteks kalınlığının yalnızca bir hacim ölçümü olmadığını, aynı zamanda nöron yoğunluğu ve dokunun mikroyapısal bütünlüğü açısından da önemli olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Demir, kortikal incelmenin erişkinlerde bilişsel gerilemenin habercisi olarak kabul edildiğini belirtti.
Sigaranın, karar verme, dürtü kontrolü ve dikkat gibi bilişsel işlevleri etkilediğini söyleyen Dr. Demir, hafızanın merkezi olan ‘Hipokampus’ hacminde de azalma görülebileceğini ifade etti.
Dr. Demir, en üzücü durumun, kortikal incelmenin sadece yaşlı bireylerde değil, genç erişkin sigara kullanıcılarında da görüldüğünü belirtti. Beyin gelişiminin devam ettiği genç yaşlarda sigara maruziyetinin daha ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Sigaranın beyin üzerindeki etkilerinin tek bir mekanizmayla açıklanamayacağını ifade eden Uzm. Dr. Demir, oksidatif stres ve nöroinflamasyon gibi faktörlerin de etkili olduğunu belirtti. Tütün dumanındaki toksik maddelerin sinir hücrelerine zarar verdiğini, beyin kan akımını azalttığını ve uzun vadede dokuda atrofiye yol açabileceğini söyledi.
Dr. Demir, kortikal incelmenin yalnızca görüntüleme bulgusu olmadığını, bu sürecin uzun vadede hafıza ve günlük yaşam becerilerinde gerilemeye neden olabileceğini vurguladı. Sigaranın, önlenebilir demans risk faktörleri arasında yer aldığını belirtti.
Sigarayı bırakmanın beyin üzerindeki olumsuz etkileri azaltabileceğini belirten Uzm. Dr. Demir, sigarayı bırakan bireylerde korteks yapısında zamanla kısmi bir toparlanma görülebileceğini ifade etti. Ancak hasarın bir kısmının uzun yıllar sürebileceğine dikkat çekerek, sigarayı bırakmak için en uygun zamanın mümkün olan en erken dönem olduğunu vurguladı.




