MUPA’nın Gelir Yapısı: Belediye İştiraklerinden Milyonluk İşler
MUPA’nın belediye iştiraklerinden aldığı milyonluk işler, gelir yapısını sorgulatıyor. Kamu kaynaklarının kullanımı üzerine yeni tartışmalar başladı.
Canan Baykız’ın, “Muğla Büyükşehir’de Kaynak Transferi: MUPA Kazanıyor, Halk Ne Kazanıyor?” başlıklı yazısında ele alınan belediye iştirakleri arasındaki kaynak akışı, EKAP kayıtları ve ihale belgeleri ile yeni bir tartışma konusu haline geldi. Muğla Büyükşehir Belediyesi iştirakleri aracılığıyla gerçekleştirilen hizmet alımları, MUPA’nın gelir yapısını yeniden gündeme taşıdı. Daha önce gelir kaynağı bulunmadığı ifade edilen Muğla Şehir Planlama Ajansı A.Ş.’nin, son dönemde belediye şirketleri ve bağlı kurumlar üzerinden gelir üretmeye başladığı görülüyor.
EKAP kayıtlarına göre, MUPA, MUSKİ ve MUTTAŞ üzerinden kısa bir süre içinde toplamda en az 5 milyon 625 bin TL değerinde iş almış durumda. Bu durum, belediye iştirakleri arasında gerçekleştirilen alışverişin hangi ihtiyaçtan kaynaklandığı, rekabet koşullarının nasıl oluştuğu ve harcanan kamu kaynaklarının yurttaşa nasıl döneceği gibi soruları gündeme getirdi.
MUSKİ’den MUPA’ya Üç Doğrudan Temin
Kayıtlara göre Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, MUPA’dan üç ayrı doğrudan temin kapsamında toplam 2 milyon 645 bin TL tutarında danışmanlık ve raporlama hizmeti almış. Bu alımlar arasında 650 bin TL’lik danışmanlık hizmeti, 1 milyon TL’lik ilçelere ait faaliyetler ile planlanan yatırımların raporlanmasına yönelik hizmet alımı ve 995 bin TL’lik genel müdürlük faaliyetleri kapsamında ilçelere ait faaliyetlerin raporlanmasına yönelik hizmet alımı yer alıyor. Üç alımın da idare kısmında MUSKİ Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü, yüklenici kısmında ise Muğla Şehir Planlama Ajansı A.Ş. bulunuyor.
Bu noktada yanıt bekleyen sorular arasında, MUSKİ’nin kendi kurumsal kapasitesiyle hazırlanabilecek raporlama ve danışmanlık işlerini neden başka bir belediye şirketinden temin ettiği, bu alımlar için piyasa araştırmasının nasıl yapıldığı ve doğrudan temin yönteminin hangi gerekçeyle tercih edildiği yer alıyor. Ayrıca, hazırlanan raporların kamuoyuyla paylaşılacağına dair bir açıklama yapılması da bekleniyor.
MUTTAŞ İhalesinde Tek Geçerli Teklif
MUPA’ya verilen bir diğer iş ise MUTTAŞ’ın toplu taşıma hizmetlerine ilişkin “Kullanıcı Memnuniyeti ve Hizmet Deneyimi Değerlendirme Çalışması Hizmet Alımı” ihalesi oldu. İhale kayıtlarına göre işin yaklaşık maliyeti 3 milyon 346 bin 666 TL olarak belirlendi. İhale pazarlık usulüyle gerçekleştirildi ve toplam teklif sayısı 1, geçerli teklif sayısı da 1 olarak kayıtlara geçti. İş, 2 milyon 980 bin TL bedelle MUPA’ya verildi. Sözleşme tarihi ve iş başlangıç tarihi 4 Haziran 2026, iş bitiş tarihi ise 4 Ağustos 2026 olarak kaydedildi.
İhaleye ilişkin teknik şartnameye göre çalışma iki ana bölümden oluşuyor. İlk bölümde, toplu taşıma kullanıcılarının memnuniyet düzeyinin ölçülmesi öngörülüyor. Şartnameye göre çalışma, 2.400 kişiyle CATI yöntemi kullanılarak, yani bilgisayar destekli telefon anketiyle yürütülecek. Anket kapsamında hizmete erişim, sefer saatleri ve zamanlama, ücretlendirme, güvenlik algısı, yolcu bilgilendirme düzeyi, aktarma deneyimi, genel memnuniyet ve açık uçlu öneriler gibi başlıklar yer alıyor.
İkinci bölümde ise hizmet deneyimi değerlendirme çalışması bulunuyor. Teknik şartnameye göre toplam 98 hat incelenecek. Görevlendirilecek personel, yolcu kimliğiyle seyahat ederek hizmeti standart gözlem formu üzerinden değerlendirecek. Araç içi temizlik, sefer saatine uyum, sürücü davranışı, erişilebilirlik, yolcu yoğunluğu, konfor ve güvenlik algısı değerlendirme kriterleri arasında sayılıyor.
MUPA’nın Gelir Modeli Mi Değişiyor?
Canan Baykız’ın yazısında dikkat çektiği ana nokta, daha önce gelir üretmediği belirtilen MUPA’nın, şimdi belediye iştirakleri ve bağlı kurumları üzerinden milyonluk hizmet alımları ile gündeme gelmesidir. Bu durum, MUPA’nın gelir modelinin nasıl şekillendiği sorusunu da beraberinde getiriyor. MUPA, piyasadan rekabet yoluyla iş alan bir şirket gibi mi çalışıyor, yoksa belediye şirketleri arasındaki hizmet alımlarıyla gelir oluşturan yeni bir yapıya mı dönüşüyor?
MUSKİ’nin raporlama ve danışmanlık hizmetlerini MUPA’dan alması, MUTTAŞ’ın ise toplu taşıma memnuniyet araştırması için açtığı ihalede tek geçerli teklif sonucunda işi yine MUPA’ya vermesi, iştirakler arası hizmet alışverişinde ihtiyaç, rekabet ve kamu yararı başlıklarını öne çıkarıyor.
Yanıt Bekleyen Sorular
Kamu kaynakları, yurttaşların ödediği vergilerden oluşuyor. Bu nedenle belediye iştirakleri arasında yapılan her hizmet alımının açık, ölçülebilir ve kamu yararıyla izah edilebilir olması gerekiyor. Bu dosyada yanıt bekleyen sorular arasında, MUPA’nın önceki mizanlarında gelir görünmüyorsa, şirketin gelir modelinin ne zaman ve nasıl değiştiği, MUSKİ ve MUTTAŞ’ın bu işleri neden kendi personeliyle veya daha geniş rekabet koşullarıyla yürütmediği, MUSKİ’nin üç ayrı doğrudan temininde hangi ihtiyaç analizinin yapıldığı, MUTTAŞ’ın yaklaşık 3 milyon TL’lik ihalesinde neden yalnızca tek geçerli teklif olduğu ve 2.400 anket ve 98 hatlık gözlem çalışmasının sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağı yer alıyor.
Bu raporlar, su, altyapı ve toplu taşıma hizmetlerinde yurttaşın günlük yaşamına hangi somut iyileştirmeler olarak yansıyacak? EKAP kayıtları, ihale bilgileri ve teknik şartname birlikte değerlendirildiğinde, MUPA’nın kısa süre içinde MUSKİ ve MUTTAŞ üzerinden milyonlarca liralık iş aldığı görülüyor. Şimdi yanıt beklenen konu, bu işlerin hangi ihtiyaçtan doğduğu, neden MUPA üzerinden yürütüldüğü, hizmetlerin hangi somut çıktıları üreteceği ve bu çıktıların yurttaşa nasıl yansıyacağıdır. Kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkesi gereği, ilgili kurumların bu sorulara açık yanıt vermesi bekleniyor.
