Purgatory Operasyonu: Macaristan’da eski bakanlara tutuklama
Purgatory Operasyonu kapsamında Macaristan’da iki eski bakan tutuklandı. Rusya’nın misillemesi, Polonya’nın hava savunması ve bölgedeki siyasi gelişmeler gündemde.
Macaristan’da Viktor Orban hükümetleri dönemindeki yolsuzluk iddialarını araştırmak amacıyla başlatılan Purgatory Operasyonu kapsamında iki eski bakan tutuklandı. Eski ulusal kalkınma bakanı Miklos Sesztak, kamu ihaleleri üzerinden büyük miktarda kamu kaynağının kötüye kullanılmasıyla bağlantılı olmakla suçlanıyor. İddialara göre Sesztak ve iş ortağı, 2015-2018 yılları arasında ihaleleri kazanan şirketlerden bakan çevresine aktarılan yüzde 10’luk komisyonlar sayesinde yaklaşık 12 milyar forint, yani 33 milyon avro biriktirdi.
Sesztak’ın 2026 yılı mal beyanına göre varlıklarının değeri 1 milyar forinti aşıyor. Eski bakanın servetinin 2019’dan bu yana iki katına, 2014’ten bu yana ise beş katına çıktığı belirtildi. Eski kültür bakanı Balazs Hanko da tutuklanan isimler arasında yer aldı. Hanko’nun, 12 Nisan’daki genel seçimden yalnızca birkaç hafta önce Ulusal Kültür Fonu’ndan hükümete yakın sanatçı ve müzisyenlere 17 milyar forint aktarılmasını denetlediği öne sürülüyor. İki eski bakan da suçlamaları reddediyor. Peter Magyar ise sosyal medya paylaşımında tutuklanan isimlerin münferit suçlular olmadığını, Orban’ın yönettiğini iddia ettiği siyasi ve ekonomik bir yapının parçası olduklarını savundu.
Rusya, Macaristan’ın eylül ayında 10 Rus diplomatı casusluk faaliyetleri yürüttükleri gerekçesiyle sınır dışı etmesine karşılık olarak Macar diplomatları ülkeden çıkaracağını açıkladı. Macaristan Dışişleri Bakanlığı, kararı misilleme olarak değerlendirdiğini ancak diplomatik gerilimi tırmandırmak istemediğini bildirdi. Bakanlık, Rusya’daki diplomatik misyonların faaliyetlerinin kesintiye uğramayacağını açıkladı. Beklentilerin aksine Moskova, misilleme kapsamında Macaristan’ın petrol ve doğal gaz tedarikini kesme yoluna gitmedi. Rusya ayrıca Budapeşte’nin Ukrayna öncülüğündeki Karpatlar 8 bölgesel iş birliği formatına katılmama kararını ve MOL’un Ukrayna için doğu Macaristan’da yakıt depolama tesisi kurmasını engellemesini memnuniyetle karşıladı.
Polonya, Rusya’nın Ukrayna savaşıyla bağlantılı hava sahası ihlalleri ve benzeri olaylar nedeniyle hava savunma prosedürlerini hızlandırıyor. Yeni uygulamayla pilotların bir hava aracını görsel olarak tanımlamak için tehlikeli ölçüde yaklaşması gerekmeyecek. Radar, diğer askeri sistemler ve Ukrayna’dan sağlanan bilgiler, hedefin doğrulanması için kullanılabilecek. Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, değişikliklerin yasal düzenleme gerektirmeden askeri düzeyde uygulanmaya başladığını açıkladı. İsveç de ekim ayından itibaren Gripen savaş uçaklarıyla Polonya hava sahasını ve Ukrayna’ya yardım sevkiyatında kullanılan güneydoğu Polonya’daki lojistik merkezi koruyan NATO görevine yeniden katkı sunacak.
Polonya’da kalıcı bir ABD askeri üssü kurulmasına ilişkin görüşmelerde ise henüz kesin karar alınmadı. Pentagon, Kongre’ye sunduğu raporda Polonya’daki kalıcı üs seçeneklerini incelemeye devam ettiğini bildirdi. Herhangi bir yer veya asker konuşlandırma planı üzerinde anlaşmaya varılmadı. Aynı raporda, Avrupa’daki ABD tugay muharebe ekiplerinin sayısının beşten üçe indirildiği ve Polonya’da daha önce görev yapan rotasyonel bir tugayın çekildiği belirtildi. Donald Trump daha önce üs için yerin kısa süre içinde açıklanabileceğini söylemişti.
Slovakya’da Başbakan Robert Fico, Tomas Taraba’nın görevden alınmasının ardından geçici olarak çevre bakanlığı görevini de üstlendi. Taraba’nın Slovak Ulusal Partisi lideri Andrej Danko ile yaşadığı anlaşmazlık, kendi partisinin milletvekillerinin muhalefetle birlikte Taraba’nın görevden alınması yönünde oy kullanmasıyla sonuçlandı. Taraba bağımsız milletvekili olarak Fico’ya bağlılığını sürdürdüğünü, ancak parlamentodaki oylamalarda kararını konuya göre vereceğini açıkladı. Hükümetin çoğunluk için 76 oya ihtiyacı bulunuyor ve ekimde görüşülecek 2027 bütçesi öncesinde koalisyonun kırılganlığı daha görünür hale geliyor. Erken seçim ihtimali tartışılsa da mevcut koşullarda bunun olası, ancak yakın vadede muhtemel olmadığı değerlendiriliyor.
Slovakya’nın Staskov köyünde 13 yaşındaki bir çocuk, bıçaklı saldırıda bir öğretmen ile sınıf arkadaşını öldürdü, başka bir öğretmeni de ağır yaraladı. Yaralı öğretmenin durumunun stabil olduğu bildirildi. Yaşı nedeniyle cezai sorumluluğu bulunmayan çocuk, psikolojik gözetim altındaki bir tesise yerleştirildi. Saldırıdan birkaç gün önce çocuğun öğretmenlerin yüzlerinin yer aldığı bir toplama kampı görseli hazırladığı ve okulun olayla ilgili polise suç duyurusunda bulunduğu belirtildi. Polis, bu başvurunun nasıl ele alındığını inceliyor. Saldırı, Slovakya’da iki yıldan kısa süre önce yaşanan bir başka okul saldırısının ardından gerçekleşti ve parlamentoda gençlerin radikalleşmesini önlemeye yönelik yasa tasarısının görüşüldüğü döneme denk geldi.
Çekya’da Andrej Babis hükümeti, muhalefetin verdiği gensoru önergesinden beklenildiği gibi sağ çıktı. Muhalefet partileri parlamentodaki 200 sandalyenin 92’sine sahip olduğu için hükümeti düşürmek için gereken 101 oya ulaşamadı. Oylamada hükümet koalisyonunun 94 milletvekili önergeye karşı çıkarken, salonda bulunan 83 muhalefet milletvekili önerge lehinde oy kullandı. Muhalefet, 2027 bütçesindeki yüksek açık, Babis’in Agrofert şirketiyle bağlantılı çıkar çatışması iddiaları ve hükümetin demokratik kurumlara yönelik tutumu nedeniyle güven oylaması istemişti. Hükümet ise girişimi, belediye ve kısmi senato seçimleri öncesinde yürütülen siyasi bir hamle olarak niteledi.
Çekya’nın tarihi ayakkabı üreticisi Bata, Orta Avrupa’daki son fabrikası olan Dolni Nemci tesisini gelecek yıldan itibaren kademeli olarak kapatacak. Geçen yıl 150 bin çift ayakkabı üreten tesiste yaklaşık 100 kişi çalışıyor. Şirket, işten çıkarılacak çalışanlar için destek ve yeniden eğitim programı uygulayacağını açıkladı. Bata, üretiminin önemli bölümünü son yıllarda Avrupa dışına, özellikle Asya ve Afrika ülkelerine kaydırmıştı.
