İl İçi Yer Değişikliği Sorunları ve Çözüm Önerileri

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde görev yapan eğitim personelinin il içi yer değişikliği işlemleri, belirli yönetmeliklere uygun olarak yürütülmektedir. Ancak, mevcut sistemin yıllardır süregelen uygulamaları, birçok ilde çalışanların bu haklarını etkin bir biçimde kullanmalarını zorlaştırmakta ve süreci adeta bir “yer değiştirmeme” sistemine dönüştürmektedir.

Çalışanların tercih ettiği il merkezleri ve merkez ilçelerde boş kadrolar bulunmasına rağmen, bu kadroların önemli bir kısmı tercih edilmemekte ve bazı unvanlar için yıllardır boş kadro gösterilmemektedir. Son zamanlarda birçok ilde yayımlanan boş kadro listeleri, bu durumu bir kez daha gözler önüne sermektedir.

Örneğin, Muş ilinde yayımlanan boş kadro listesi, il içi yer değişikliği sistemindeki sorunları net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu ilde toplam 72 boş norm bulunmasına karşın, yalnızca 8 kadroya yer değiştirme imkânı tanınmıştır. Bu 8 kadronun tamamı ise sadece şef unvanı için açılmıştır. Dolayısıyla, Muş’ta görev yapan memur ve hizmetlilerin il içi yer değiştirme hakları fiili olarak kısıtlanmıştır. Yönetmelikle kazanılmış olan bu hak, illerdeki yöneticilerin inisiyatifine bırakılarak, uygulamada yer değişikliği engellenmiştir.

Bu durum, il içi yer değişikliğinin çalışanların taleplerini karşılamaktan uzak olduğunu ve birçok ilde uygulamanın “yer değiştirme” değil, “yer değiştirememe” sonucunu doğurduğunu göstermektedir.

TEÇ-SEN olarak, bu sorunlara yönelik bazı çözüm önerileri sunmaktayız. İlk olarak, il içi yer değişikliği kapsamında boş bulunan kadroların en az %50’sinin ilana çıkarılması ve hangi kadroların neden ilana açıldığı veya açılmadığı konusunda kamuoyuna şeffaf bir bilgi verilmesi gerekmektedir. Ayrıca, il içi yer değişikliği işlemlerinin, öğretmenler için uygulanan merkezi sistem gibi, Bakanlık tarafından merkezi olarak yürütülmesi ve başvuru, tercih ve atama işlemlerinin MEBBİS üzerinden oluşturulacak merkezi bir dijital sistem aracılığıyla gerçekleştirilmesi önerilmektedir.

Yer değişikliği sonucu boşalan kadroların sistem tarafından anlık olarak değerlendirilmesi ve tercihe açılması, daha fazla personelin yer değiştirme hakkından yararlanmasını sağlayacaktır. Bunun yanı sıra, valilikler arasında uygulama farklılıklarını ortadan kaldırmak için tüm illerde geçerli, bağlayıcı ve standart bir uygulama kılavuzu hazırlanmalıdır. Yer değişikliği süreci başlamadan önce, okul ve kurumların norm kadro durumları güncellenmeli ve gerçek ihtiyaçlar doğrultusunda boş kadrolar belirlenerek ilana çıkarılmalıdır.

Ayrıca, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile kamu görevlilerine tanınan karşılıklı yer değiştirme (becayiş) hakkının, Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik’e eklenmesi ve eğitim çalışanlarının bu haktan yararlanabilmesi sağlanmalıdır.

Yer değişikliği, bir ayrıcalık değil, çalışanların yasal hakları arasındadır. İl içi yer değişikliği sistemi, çalışanların beklentilerini karşılayacak, şeffaf, adil ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmalıdır. TEÇ-SEN olarak, eğitim çalışanlarımızın taleplerini dile getirmeye, çözüm önerilerimizi ilgili mercilerle paylaşmaya ve sürecin takipçisi olmaya devam edeceğiz.