Merkez Bankası’ndan Kredi Büyümesine Yeni Düzenleme
Merkez Bankası, kredi büyüme sınırlarını düşürerek sıkı para politikasını destekliyor. KOBİ’lere yönelik de değişiklikler yapıldı.
ŞEBNEM TURHAN
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), enflasyonla mücadele çerçevesinde uyguladığı sıkı para politikasını güçlendirmek amacıyla kredi büyüme sınırlarını daha da daralttı. Orta Doğu’daki savaşın etkileri ve iç siyasetteki belirsizlikler göz önünde bulundurularak alınan bu karar, tüm kredi büyüme limitlerini 1 puan düşürürken, KOBİ’lere yönelik sınırda ise 0.5 puanlık bir değişiklik yapıldı. TCMB, bu adımların makrofinansal istikrarı artırmak ve sıkı parasal duruşu desteklemek için atıldığını vurguladı.
Geçtiğimiz hafta Cuma gecesi yayımlanan açıklama doğrultusunda, TCMB’nin zorunlu karşılık uygulaması çerçevesinde kredi büyüme sınırları yeniden belirlendi. Bireysel kredilerde tüm kredi türleri için sınırlar 1 puan daraltılırken, Türk lirası cinsinden ticari kredilerde büyük ölçekli işletmelere yönelik krediler için 1 puan, KOBİ kredileri için ise 0.5 puanlık bir daralma gerçekleştirildi. Bu değişiklikle birlikte, son 8 haftalık dönemde tüketicilere sağlanan ihtiyaç ve taşıt kredileri için büyüme sınırı yüzde 4’ten yüzde 3’e çekildi, tüketicilere tanınan KMH limit büyümesi yüzde 2’den yüzde 1’e indirildi. KOBİ’lere verilen TL krediler için büyüme sınırı yüzde 5’ten yüzde 4.5’e, KOBİ dışındaki işletmelere sağlanan TL krediler için ise yüzde 3’ten yüzde 2’ye düşürüldü.
Kredi büyüme hesaplama döneminin sona ermesiyle birlikte yeni düzenlemeler yürürlüğe girdi. TCMB, bu düzenlemelerle sıkı parasal duruşu desteklemeyi ve makrofinansal istikrarı güçlendirmeyi hedefliyor. Ancak ihracat, yatırım, tarım ve kamu gibi bazı sektörlerde sağlanan krediler, bu büyüme sınırlamaları kapsamının dışında tutuluyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından açıklanan haftalık verilere göre, 15 Mayıs ile sona eren hafta itibarıyla TL kredilerin yüzde 35’i KOBİ’lere, yüzde 24’ü taksitli ticari kredilere ve kurumsal kredi kartlarına, yüzde 19’u bireysel kredi kartlarına, yüzde 14.6’sı ihtiyaç kredilerine ve yüzde 4.76’sı konut kredilerine ait. BDDK verilerine göre, son 1 yılda toplam TL krediler yüzde 44 oranında büyürken, ihtiyaç kredileri yüzde 47, bireysel kredi kartları yüzde 49.3, konut kredileri ise yüzde 36.7 oranında artış gösterdi. Ticari kredilerde ise KOBİ kredileri yüzde 49.15, taksitli ticari krediler ise yüzde 58 oranında büyüme kaydetti. Bankacılık sektörü kaynakları, savaş ve artan faiz oranlarına rağmen kredi büyümesinde bir yavaşlama yaşanmadığını belirtiyor. Toplam kredi büyümesi, kur etkisinden arındırıldığında yüzde 30 seviyelerinde, savaş öncesi döneme yakın bir seyir izliyor. Ayrıca, bankacılık sektörü kaynaklarına göre, ihtiyaç kredilerinde yıllıklandırılmış büyüme yüzde 21, TL KOBİ kredilerinde yüzde 33, TL diğer ticari kredilerde ise yüzde 14 olarak hesaplanıyor.
