COP31 öncesi İstanbul’da iklim finansmanı zirvesi

COP31 öncesinde İstanbul’da düzenlenen toplantıda iklim finansmanı, yeşil dönüşüm yatırımları ve özel sermayeyi harekete geçirecek modeller ele alındı.

Türkiye’nin Antalya’da düzenlenecek COP31 hazırlıkları kapsamında İstanbul’da gerçekleştirilen “COP31’e Doğru: İklim Finansmanı Politika Diyaloğu” toplantısında, iklim hedeflerinin finansman kaynaklarıyla desteklenmesi ve yeşil dönüşüm yatırımlarının hızlandırılması gündeme geldi. Toplantıda kamu kaynaklarının yanı sıra özel sermayenin de iklim yatırımlarına yönlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Sıfır Atık Vakfı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Türkiye iş birliğinde düzenlenen buluşma, İstanbul Finans Merkezi’ndeki Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü’nde yapıldı. Bir gün süren üst düzey görüşmelerde, Türkiye’nin yeşil dönüşümünü destekleyecek finansman yöntemleri, yatırımların önündeki engeller ve kamu-özel sektör iş birliğinin geliştirilmesi ele alındı.

Kamu kaynaklarının özel yatırımlarla desteklenmesi hedefleniyor

Toplantının açılışında konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, iklim hedefleriyle bu hedeflerin hayata geçirilmesi için gereken kaynaklar arasındaki açığın kapatılmasının iklim finansmanındaki temel mesele olduğunu söyledi. Kamu finansmanının önemli bir araç olduğunu belirten Şimşek, mevcut kaynakların tek başına yeterli olmayacağını ifade etti.

İstanbul’un farklı coğrafyaları ve fikirleri buluşturan bir merkez olduğuna dikkat çeken Şimşek, kamu kaynaklarının etkisini artıracak ve özel yatırımcıların iklim projelerine yönelmesini sağlayacak güven ortamının oluşturulması gerektiğini kaydetti.

Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefinin iklim politikalarının temel yönünü belirlediğini belirten Şimşek, Ulusal Yeşil Finans Stratejisi’nin bu hedef doğrultusunda önemli bir yol haritası sunduğunu dile getirdi. Stratejinin kamu kurumları, düzenleyici kuruluşlar, bankalar ve şirketlerin koordinasyonuyla uygulanmasının önemine işaret etti.

İklim finansmanı ekonomik kararların merkezinde

Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi, iklim finansmanının artık yalnızca çevre politikaları kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Ahonsi’ye göre asıl ihtiyaç, iklim hedeflerini yatırım projelerine, bu projeleri de ölçülebilir sonuçlara dönüştürecek finansman kapasitesini güçlendirmek.

İklim değişikliğinin çevresel boyutun ötesinde ekonomik, finansal ve sistemik riskler yarattığını belirten Ahonsi, gelişmelerin mali dengelerden borç sürdürülebilirliğine, finansal istikrardan enerji ve gıda güvenliğine kadar geniş bir alanı etkilediğini ifade etti. Düşük karbonlu ve iklim dirençli ekonomiye geçişin aynı zamanda önemli yatırım fırsatları oluşturduğunu kaydetti.

Ahonsi, finansal sistemlerin iklim hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini belirterek finansal düzenlemeler, vergilendirme, yatırım kararları, risk yönetimi, sermaye piyasaları, şeffaflık ve proje hazırlama süreçlerinin birlikte ele alınmasını önerdi.

Finansman mekanizmaları uygulanabilir projeler için güçlendirilecek

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ise finansmanın, iklim politikalarını tamamlayan bir unsur olmanın ötesinde, bu politikaları uygulamaya geçiren temel güçlerden biri olduğunu söyledi. İstanbul’daki toplantının yalnızca finansman kaynaklarını tartışmadığını belirten Ağırbaş, iklim hedeflerini finanse edilebilir, uygulanabilir ve ölçülebilir projelere dönüştürme amacının öne çıktığını aktardı.

İklim krizinin geleceğe ait bir tehdit olmaktan çıkarak günümüz ekonomisinin başlıca konularından biri haline geldiğini ifade eden Ağırbaş, finansman araçlarının iklim politikalarının sahadaki başarısını belirlediğini vurguladı.

Görüşmelerde Sıfır Atık Hareketi’nin iklim eylemiyle birlikte değerlendirilmesinin önemine de dikkat çekildi. Emine Erdoğan’ın öncülüğünde geliştirilen yaklaşım; israfın azaltılmasını, kaynakların verimli kullanılmasını, sürdürülebilir üretim ve tüketim modellerinin yaygınlaştırılmasını ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesini hedefliyor. Ağırbaş, sıfır atık anlayışının yaygınlaşmasında Emine Erdoğan’ın liderliğine işaret ederek iklim finansmanında toplumun farklı kesimlerinin ortak hedefler etrafında buluşturulması gerektiğini söyledi.

Altı çalışma grubunda çözüm önerileri değerlendirildi

Politika diyaloğu kapsamında Türkiye’nin iklim finansmanı kapasitesini geliştirmek amacıyla altı tematik çalışma grubu oluşturuldu. Gruplarda finansal düzenleme ve taksonomi, yeşil finans araçları, finanse edilebilir proje havuzları, karma finansman ve risk paylaşımı, özel sermayenin harekete geçirilmesi ile sürdürülebilirlik raporlaması ve güvenilir iklim verisi başlıkları incelendi.

Çalışmalarda Türkiye’de iklim finansmanına erişimin önündeki sorunlar, yatırım fırsatları ve mevcut finansman araçlarının daha verimli kullanılması için geliştirilebilecek çözümler değerlendirildi.

Toplantıya kamu kurumlarının yanı sıra uluslararası finans kuruluşları, bankalar, özel sektör, akademi ve sivil toplum temsilcileri katıldı. Programa Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanı sıra Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi, BM Genel Sekreter Yardımcısı ve UNDP Politika ve Program Desteği Bürosu Direktörü Marcos Neto, Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Jean-Christophe Carret ve Asya Altyapı Yatırım Bankası Başkan Yardımcısı Ajay Bhushan Pandey de yer aldı.

Ziraat Bankası, VakıfBank, Halkbank, Türkiye İş Bankası, Türk Eximbank, QNB ve Akbank temsilcilerinin yanı sıra üniversiteler, TİKA, büyükelçilikler, uluslararası kuruluşlar, sektör dernekleri ve sivil toplum kuruluşlarından temsilciler de görüşmelere katıldı.

Öneriler COP31 sürecine taşınacak

İstanbul’daki politika diyaloğunda ortaya çıkan değerlendirmelerin Türkiye’nin iklim finansmanı politikalarına katkı sağlaması bekleniyor. Hazırlanacak önerilerin COP31 Başkanlığı, COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Ofisi, uluslararası finans kuruluşları ve çok taraflı kalkınma bankalarıyla paylaşılması planlanıyor.

Çalışmaların ayrıca Türkiye’nin 12. Kalkınma Planı ile Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı çerçevesindeki yeşil büyüme, iklim dayanıklılığı ve sürdürülebilir finansman hedeflerine katkı sunması amaçlanıyor. COP31 öncesinde düzenlenen toplantı, Türkiye’nin iklim hedefleriyle finansman kaynaklarını buluşturması açısından önemli bir politika zemini oluşturdu.