Türkiye Ekonomisi 2025’te Büyüme Hedeflerini Aştı
Türkiye ekonomisi 2025 yılında yüzde 3,6 büyüme kaydederek hedeflerini aştı. Tüketim harcamaları büyümeye önemli katkı sağladı.
ŞEBNEM TURHAN
Türkiye ekonomisi, 2025 yılının son çeyreğinde %3,4, yıl genelinde ise %3,6 oranında büyüme kaydetti. Bu büyümenin temel dinamiklerini, hem son çeyrekte hem de yıl boyunca hanehalkı tüketim harcamaları ve inşaat yatırımları oluşturdu. Ancak sanayideki yavaşlama, tarımdaki daralma ve ihracattaki düşüş dikkat çekti. 2026 yılı için büyüme beklentileri %4’ün üzerinde şekilleniyor. Son çeyrekte işgücü ödemelerinin GSYH içindeki payı %33,7 ile yılın en düşük seviyesine gerilerken, sermayenin payı ise %49,1 ile en yüksek seviyeye ulaştı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait büyüme verilerini açıkladı. Buna göre, Türkiye ekonomisi cari fiyatlarla 63 trilyon 20,9 milyar lira büyüklüğe ulaşarak, dolar cinsinden 1 trilyon 596 milyar 320 milyon dolara çıktı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak, ekonomi son çeyrekte bir önceki çeyreğe göre %0,4 büyüme gösterdi.
Üretim yöntemine göre hesaplanan gayri safi yurtiçi hasılada, tarım sektöründeki küçülme ve sanayideki yavaşlama dikkat çekerken, inşaat, ticaret, ulaştırma ve konaklama sektörleri 2025 yılını olumlu geçirdi. Tarım sektörü son çeyrekte %7,2 küçülerek büyümeyi 0,33 puan, 2025 yılında ise %8,8 küçülerek ekonomik büyümeyi 0,48 puan aşağıya çekti. Tarımda son dört çeyrektir süren daralma devam ediyor. Sanayi, yılın başında daralmayla başlamasına rağmen ikinci ve üçüncü çeyreklerde hız kazanmıştı; son çeyrekte ise yavaşlama belirginleşti. Sanayi, son çeyrekte %0,9 büyüme ile 0,17 puanlık, 2025 yılında ise %2,9 büyüme ile yalnızca 0,54 puanlık olumlu katkı sağladı.
İnşaat sektörü, 2025’te %10,77 oranında büyüyerek çift haneli büyüme gösteren tek sektör oldu. Deprem konutlarının etkisiyle son çeyrekte %8,6 büyüyerek 0,4 puan katkı sağladı. Gayrimenkul sektörü de %2,71 büyüyerek ekonomiye 0,25 puanlık katkı sağladı. Ticaret, ulaştırma ve konaklama sektörleri yıl genelinde %4,61 büyüyerek 1,16 puan katkı sağladı. Finans ve sigorta sektörü ise %3,81 büyüyerek, yıllık büyümeye 0,21 puan katkıda bulundu.
2025 yılı, ihracatın daraldığı bir yıl olarak kaydedildi. Ancak hanehalkı tüketimi, son çeyrekte %5,2 büyüyerek 3,65 puanlık güçlü katkı sağladı. Hanehalkı tüketimi, yıl genelinde %4,07 büyüyerek %3,6’lık yıllık büyümenin 2,8 puanını oluşturdu. Tüketim harcamalarında en hızlı artış hizmetler sektöründe gerçekleşirken, dayanaksız tüketim malı harcamaları da %35 oranında arttı.
Devletin tüketim harcamaları ise son çeyrekte büyümeye negatif katkı sağladı ve yıl genelinde yalnızca %0,83 artışla 0,11 puanlık pozitif katkı sağladı.
Toplam yatırımlar, son çeyrekte %5,4 artarak 1,42 puan, yıl genelinde ise %6,95 büyüyerek 1,77 puanlık katkı sağladı. Ancak bu büyüme, inşaat sektöründen kaynaklandı. Makine ve teçhizat yatırımlarındaki büyüme, inşaatın gerisinde kaldı. İnşaat yatırımları %8,7, makine ve teçhizat yatırımları ise %2,8 büyüdü. İhracat, son çeyrekte %2,3 daralarak 0,5 puan, yıl genelinde ise %0,32 daralarak 0,07 puan gerileme yaşadı. İthalat ise son çeyrekte %3,8, yıl genelinde %4,93 büyüyerek neredeyse 1 puanlık negatif katkı sağladı. Dış ticaret, son çeyrekte 1,36 puan, 2025 yılı genelinde ise 1,06 puan büyümeyi olumsuz etkiledi.
İşgücü ödemelerinin GSYH içindeki payı son çeyrekte %33,7 ile yılın en düşük seviyesine gerilerken, net işletme artığı/karma gelirin payı %49,1 oldu. İşgücü ödemeleri, 2025 yılında bir önceki yıla göre %40,4 artarken, net işletme artığı/karma gelir %44,2 artış gösterdi. 2025 yılının dördüncü çeyreğinde ise işgücü ödemeleri bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %36,9, net işletme artığı/karma gelir %44,2 arttı. İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla gayrisafi katma değer içindeki payı geçen yıl %37,0 iken, 2025 yılında %36,9 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise %43,1’den %44,1’e yükseldi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2025 yılına ilişkin GSYH verilerini değerlendirirken, Türkiye’nin 16 yıldır kesintisiz büyüdüğünü vurguladı. Yılmaz, Türkiye ekonomisinin, küresel belirsizliklerin arttığı bir ortamda bile güçlü ve dengeli büyümeyi sürdürdüğünü ifade etti. 2025 yılının dördüncü çeyreğinde %3,4 oranında büyüme kaydettiklerini belirten Yılmaz, milli gelirin tarihi bir rekorla 1,6 trilyon dolara ulaştığını ve kişi başına gelirin 18 bin 40 dolara çıktığını aktardı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye ekonomisinin 2025’te %3,6 büyüdüğünü belirtti. Şimşek, tarımda yaşanan olumsuz hava koşullarının etkilerinin devam ettiğini, diğer sektörlerde ise üretim artışının sürdüğünü ifade etti. Yatırımların yıl genelinde %7 arttığını ve makine-teçhizat yatırımlarındaki %5’lik artışın üretim kapasitesini güçlendirdiğini aktardı. 2025’te, cari açığın GSYH’ye oranının %1,6 ile sürdürülebilir seviyelerde kaldığını belirten Şimşek, bütçe açığının milli gelire oranının %2,9 ile OVP tahmininin altında gerçekleştiğini kaydetti.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Türkiye’nin 2025’te %3,6 büyümesinin, küresel belirsizliklere rağmen ekonominin direncini gösterdiğini vurguladı. Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç ise, sanayi büyümesinin %2,9 ile son dört yılın en güçlü performansını kaydettiğini belirtti. Ankara Ticaret Odası (ATO) Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Baran, Türkiye ekonomisinin %3,6 büyümesinin önemli bir başarı olduğunu ifade etti. İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) Başkanı Ali Kopuz, tarımsal üretimin artırılması için destekleyici politikaların güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
