Çingene Kızı Mozaiği’nin Kayıp Parçası ABD’den İade Edildi
Çingene Kızı mozaiğinin kayıp parçası ABD’den Türkiye’ye geri döndü. Kültürel mirasımıza sahip çıkma çabaları sürüyor.
Gaziantep’in sembollerinden biri olan ve Zeugma’nın en dikkat çekici eserleri arasında yer alan “Çingene Kızı” mozaiği ile ilgili önemli bir gelişme yaşandı. ABD’de tespit edilen mozaik panelinin Türkiye’ye iadesi gerçekleştirildi.
Bu eser, yıllardır kayıp olan parçalar arasında yer alıyordu. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın koordinesinde yürütülen çalışmalar sonucunda, ABD’de bulunan 13’üncü panelin Türkiye’ye kazandırılması sağlandı. Daha önce iade edilen 12 panelin ardından bu yeni gelişme, büyük kompozisyonun tamamlanmasına katkıda bulunacak.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, Grenoble Alpes Üniversitesi’nden Djamila Fellague tarafından yürütülen araştırmalar sonucunda, panelin “Çingene Kızı” mozaiğine ait olabileceği değerlendirildi. Eserin çevrimiçi bir müzayede evinde satışa sunulduğu bilgisi, Zeugma Kazı Başkanı Kutalmış Görkay aracılığıyla Bakanlığa ulaştı. Uzmanlar, panelin renkleri, geometrik düzeni ve kompozisyon özellikleri ile “Çingene Kızı” mozaiği ile benzerlikler taşıdığını tespit etti.
Bu bulguların ardından Bakanlık yetkilileri, Amerikan İç Güvenlik Birimi ile irtibata geçerek bilimsel verilerle elde edilen kanıtları sundu. İki ülke arasında yürürlükte bulunan ikili anlaşmaya da atıfta bulunarak esere el konulması talep edildi. Ayrıca, daha önce ABD’ye iade edilen 12 parçanın varlığı, Türkiye’nin lehine bir durum oluşturdu. Soruşturma tamamlandıktan sonra mozaik panel, Chicago Başkonsolosluğu’na teslim edilerek Türkiye’ye getirildi.
Bu süreçte, kamu kaynakları harcanmadan uluslararası iş birliği ile eserin iadesi sağlandı. Türkiye’ye getirilen eser, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edildi ve burada yapılacak işlemlerin ardından Gaziantep’teki Zeugma Mozaik Müzesi’nde sergilenecek.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Gaziantep’imizin gözdesi Zeugma’nın simgesi ‘Çingene Kızı’ mozaiğinin kayıp parçalarından birini daha Amerika Birleşik Devletleri’nden ülkemize kazandırdık. Kültürel varlıklarımızın izini dünyanın neresinde olursa olsun sürmeye devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Gaziantep’in Nizip ilçesindeki Zeugma Antik Kenti’nde 1998 yılında gerçekleştirilen kazılarda ortaya çıkan büyük taban mozaiği, kamuoyunda “Çingene Kızı” olarak bilinen Maenad başı tasvirini de içermektedir.
