Hürmüz Boğazı’ndan Geçen Gemi Sayısı Savaş Öncesi Seviyeye Ulaştı
Hürmüz Boğazı’ndan 1-23 Mart tarihleri arasında geçen gemi sayısı, savaş öncesi günlük seviyelere geri döndü.
Küresel ticaretin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, 1-23 Mart tarihleri arasında yalnızca 144 gemiye ev sahipliği yaptı. Bu rakam, savaş öncesi bir günde kaydedilen geçiş sayısına eşitlik gösteriyor.
Basra Körfezi’nin girişinde yer alan Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’dan dünya pazarlarına petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımak için kritik bir güzergah oluşturuyor. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlardan önce, bu boğazdan günlük petrol tüketiminin ve LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si ile deniz yoluyla yapılan gübre ticaretinin üçte biri geçiyordu. Bu sevkiyatların büyük bir kısmı Asya ülkelerine, özellikle Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore’ye yöneliyordu.
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü’nün verilerine göre, Hürmüz Boğazı’ndan ortalama olarak günde 138 gemi geçiş yapmaktaydı. Ancak, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasıyla birlikte, bu geçişler ciddi bir azalma gösterdi. MarineTraffic verilerine göre, saldırıların başladığı gün Hürmüz Boğazı’ndan 84 ticari gemi geçti. Bu gemilerin büyük bir kısmı, ham petrol ve kimyasal ürünler taşıyan sıvı yakıt tankerleriydi.
28 Şubat tarihinde geçiş yapan 56 sıvı yakıt gemisinin 24’ünün boş olduğu, diğerlerinin ise çeşitli petrol ürünleri taşıdığı tespit edildi. Aynı gün, 3 LNG tankeri de Hürmüz Boğazı’ndan geçti, bunlardan biri yüklü, ikisi ise boş olarak kaydedildi. Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan kuru yük gemilerinin sayısı ise 19 olarak belirlendi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Hürmüz Boğazı’nı, söz konusu ülkelerle bağlantılı ticari gemilere kapattığını açıklamasının ardından, 1 Mart itibarıyla boğazdan geçen gemi sayısı hızla düştü. 1 Mart’ta sadece 16 gemi geçiş yaptı ve bu sayı ilerleyen günlerde daha da azaldı. 1-23 Mart tarihleri arasında Hürmüz Boğazı’ndan toplam 144 gemi geçti. Bu rakam, savaş öncesi dönemdeki günlük geçiş sayılarına oldukça yakın bir seviyede gerçekleşti. Geçiş yapan gemilerin 76’sı sıvı yakıt tankerleri, 53’ü kuru yük gemileri ve 15’i LPG taşıyan gemilerden oluşuyordu.
Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan sıvı yakıt tankerlerinin 22’si İran bayraklıydı ve bunların 12’si ham petrol ve petrol ürünleri yüklü olarak boğazdan geçti. Geçiş izni verilen diğer sıvı yakıt tankerleri arasında ise Çin, Hindistan, Güney Kore, Pakistan ve Singapur’a giden gemiler yer aldı. Bazı tankerler boğazı geçtikten sonra Umman Körfezi’nde farklı limanlara demirledi.
23 Mart’ta Panama bayraklı Bright Gold isimli petrol/kimyasal ürün tankerinin yükünü Çin’deki bir limana boşaltacağı tahmin ediliyor. Ayrıca, Singapur bayraklı Davina isimli ham petrol gemisi de bu dönemde Hürmüz Boğazı’ndan geçen diğer tankerlerden biri oldu.
Yapay zeka destekli denizcilik takip sistemi Windward’ın verilerine göre, 20 Mart’ta 26 yaşındaki bir LNG tankeri, bilinmeyen bir varış noktası sinyali vererek Hürmüz Boğazı’ndan geçti ve ardından sinyalini kapattı. Bu tür gemilere ‘zombi gemi’ denilmektedir. Söz konusu LNG tankerinin, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) numarası, daha önce hurdaya ayrıldığı kaydedilen bir gemiye aittir.
Hürmüz Boğazı, özellikle Hindistan gibi Asya ülkelerine LPG arzı açısından da büyük bir öneme sahiptir. 1-23 Mart tarihleri arasında 15 LPG gemisinden 12’sinin yüklü olarak boğazdan geçtiği gözlemlendi. Bu gemilerin çoğu Hindistan ve Çin’e yönelirken, bazıları Basra Körfezi’nden yük almak üzere boğazı geçti.
Boğazdan geçen 53 kuru yük gemisinin yalnızca 14’ünün yüklü olduğu, diğerlerinin boş olduğu belirlendi. Bu dolu gemiler, Suudi Arabistan, BAE ve İran’daki limanlardan yük alarak Hindistan, Avustralya, Hollanda, Yeni Zelanda, Suriye, Malezya ve Endonezya gibi ülkelere doğru hareket etti. 28 Şubat’tan bu yana Hürmüz Boğazı’ndan geçen 53 kuru yük gemisinden 7’sinin İran bayraklı olduğu ve bu gemilerin tarım ürünleri taşıdığı tahmin edilmektedir. 23 Mart’ta geçen son kuru yük gemisi ise Marshall Adaları bayraklı Levantes oldu ve İran’dan yola çıkarak boş olduğu tahmin edilen geminin varış noktası Brezilya olarak kaydedildi.
Windward’ın analizlerine göre, Çin veya Hindistan ile bağlantılı gemiler, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun kontrolündeki bir koridordan Hürmüz Boğazı’nı güvenli bir şekilde geçiyor.
